|
EROİN (OPİYAT) |
|
|
 |
 |
Okunma |
|
57 |
Kimyasal Özellikleri ve Elde Ediliş Biçimleri
Afyonun İngilizce karşılığı “opium”dur. Afyon ve benzeri maddelerin
tümüne “opioid” adı verilmektedir. Eroin de afyon haşhaşından elde
edilen ve uyuşturucu özelliği taşıyan bir maddedir. Büyük oranda
bağımlılık yapma özelliğine sahiptir. Opiodlar arasında afyon sakızı,
morfin, kodein de sayılabilir.
Sokak İsimleri
Mal, beyaz toz, beyaz kelebek, kağıt üstü, h(eyç), junk, staff,
charlie, kireç, kar, cevher, kız, beyaz peynir, ilaç, something vb.
eroin için kullanılan diğer adlardır.
Görünüşü ve Kullanış Biçimleri
Beyaz ile koyu kahve arasında değişen renklerde olabilen bir tozdur.
Eroin genellikle enjekte edilerek (shooting ya da mainlining diye
bilinir), burundan çekilerek ve ağız yoluyla alınarak kullanılmaktadır.
Tipik olarak bir eroin kullanıcısı, günde üç-dört kez enjeksiyon yapar.
Damar yoluyla kullanımlarda, çok kısa sürede hızlı etki yapmaktadır.
İçildiğinde ya da burundan çekildiğinde tepe etkisini, 10 ila 15 dakika
içinde göstermektedir. Etkisi 4-6 saat kadar sürdüğünden, kişi günde
3-4 kez eroin kullanmak zorunda kalır. Burundan çekerek ya da içilerek
eroin alma, damardan enjeksiyon yolu gibi yoğun bir “etki” (rush)
üretmese de; NIDA araştırmacıları eroinin üç kullanım şeklinin de
bağımlılık yapacağını doğruladılar. Ulusal datalara göre eroin
kullanıcılarının en geniş gruplarından biri, 30 yaşın üstünde olmaya
devam etmektedir.
Fiziksel ve Psikolojik Etkileri
Kısa süreli etkileri:
Enjeksiyondan sonra eroin, beyin bölgelerine geçer. Beyinde eroin
morfine dönüştürülür ve beyindeki sinir hücrelerindeki opiod
alıcılarına hızlıca yapışır. Yoğunlaşmanın şiddeti; ne kadar madde
alındığına, maddenin beyne ne kadar hızla girdiğine ve beyindeki opiod
reseptörlerine ne kadar çabuk yapıştığına bağlıdır. Bağımlılık
yapıcıdır, çünkü beyne oldukça çabuk girer.
Kullanıcılar ilk başta “rush" diye adlandırılan deneyimi yaşarlar.
Eroin kullanımından sonraki “rush” deneyimine derinin yüzeyinde bir
sıcaklık, ağız kuruluğu, göz bebeklerinde küçülme, kol ve bacaklarda
ağırlık hissi, mide bulantısı, kusma ve ağır kaşınma hissi eşlik eder.
İlk etkilerinden sonra; kullanıcılar genellikle birkaç saat boyunca
uykulu olurlar. Konuşmaları yavaşlar, dikkat ve bellek fonksiyonlarında
bozukluklar görülebilir. Eroinin merkezi sinir sistemindeki etkileri
nedeniyle zihinsel işlevsellik gölgelenir. Kalp ve tansiyon yavaşlar,
bazen ölüm noktasına da varabilir. Sokaklarda satılan eroinin ne kadar
saf olduğunun tam olarak bilinememesi özel bir risk durumu yaratır. Bu
nedenle, eroin kullanıcıları bilmeden de yüksek doz alma
riskindedirler. Eroin kullanıcılarında HIV virüsü, Hepatit C ve diğer
enfeksiyon hastalıklarının görülme nedenleri, bir başkasının kullandığı
enjeksiyon araçlarının paylaşılmasından ya da enjeksiyon yoluyla eroin
kullanan biriyle korunmasız cinsel ilişkiye girilmesinden
kaynaklanmaktadır.
Uzun süreli etkileri:
Eroinin uzun süreli kullanımında en zarar verici etkilerinden biri
bağımlılığın kendisidir. Bağımlılık süreğendir. “Hastalığa” yeniden
yakalanma, devamlı bir şekilde (kompülsif olarak) maddeyi arama ve
kullanma ile karakterize olur.
Eroin, çok güçlü bir şekilde maddeyi aramaya ve kullanmaya motive eden
fiziksel tolerans oluşturur. Herhangi bir bağımlılık yapan maddenin
kullanıcıları gibi, eroin kullanıcıları da düzenli bir şekilde maddeyi
elde etmek ve kullanmak için çok ama çok zaman ve enerji harcarlar.
Yoksunluk Belirtileri
Fiziksel bağımlılık maddenin yüksek doz alımlarıyla gelişir, vücut
maddenin varlığına adapte olur ve eğer aniden azaltılırsa “yoksunluk”
belirtileri meydana gelir.
Eroin kesildikten 6-8 saat sonra yoksunluk belirtileri başlar.
Belirtiler 2-3 gün içinde en şiddetli dönemini yaşar ve 7-10 gün içinde
sonlanır. Ancak bazı belirtiler 6 ay kadar sürebilir.
Yoksunluk belirtileri; rahatsızlık, gerginlik, kas ve eklem ağrısı;
uykusuzluk, kusma, kolların diken diken olması (cold Turkey), terleme,
sarsıntı ve halsizliktir.
Entoksikasyon ve sonuçları
Yüksek dozlarda alındığında tepkisizlik, yavaş solunum, beden ısısında
düşme, kalp atışlarının yavaşlaması, tansiyon düşüklüğü, koma ve ölüm
görülebilir.
Metadon ya da LAAM Programları
Yurt dışında uygulanan tedavi programlarıdır. Reçeteyle yazılan
Metadonun entoksikasyona ya da sedasyona yol açması görülmez; günlük
aktiviteleri yapmayı engellemez. Ağız yoluyla alınır ve eroinin
yoksunluk belirtilerini 24 ile 36 saat arasında bastırır. Etkisi 24
saat içinde sonlanır ki bu eroinin etkisinde 6 kez daha fazla bir zaman
demektir. Bu nedenle tedavide günde bir defa alınması yeterlidir.
Kişiler Metadon alsalar da eroinden farklı olarak acıyı
algılayabilmekte ve duygusal reaksiyonlara sahip olabilmektedirler.
Metadon ayrıca, eroinin yeniden kullanılmasına neden olan craving
“şiddetli arzu”yu hafifletir; dindirir. Davranışsal, danışmanlık ve
diğer destekleyici çalışmalarla birlikte metadonun, kişinin eroin
alımını durdurmasını sağladığı ve daha dengeli/üretici yaşama döneminde
kişiye yardımcı olduğu belirtilmektedir.
LAAM tıpkı metadon gibi sentetik bir opioddur ve 1993’de Amerika’daki
“Food and Drug Administration” tarafından eroin bağımlısı hastaların
tedavisinde kullanımını onaylamış bir maddedir. Ağızdan alındığı zaman,
minimal yan etkilerle, eroinin yan etkilerini 72 saate kadar
durdurabilmektedir. Uzun süreli etkisi yüzünden haftada sadece 3 kez
kullanımı yeterli olmaktadır.
LAAM ve Metadon, uyuşturucunun verdiği zararların azaltılması amacıyla
yurt dışında başvurulan yöntemlerdir. Uyuşturucu ile mücadele, kimi
zaman başarılı sonuç vermemektedir. Bu durumda izlenen yol
uyuşturucunun verdiği toplumsal, bireysel, psikolojik ve ekonomik
zararların azaltılmasıdır. Enjektör değişim programları, Metadon veya
LAAM tedavisi bu yönde yapılan çalışmalardan birkaçıdır. Ülkemizde bu
tür bir tedavi programı uygulanmamaktadır ve bu maddeler yasadışı
olarak kabul edilmektedir
|
Yorumlar |
|
|
